Peter leest

Mijn boekenlijst


2019

 

Ian McEwan: Notendop****
Zwangere vrouw en haar minnaar beramen moord op haar echtgenoot. De baby in wording krijgt de hele geschiedenis mee en zorgt ervoor dat de schuldigen van de moord op zijn vader niet ontkomen. Knap geschreven.

 

Clara Schumann, Ein Künstlerinnenleben***
Een bundel essays over CS, gekocht in Leipzig op haar 200e verjaardag, 13 september 2019.

 

Javier Marias: Zo begint het slechte***
Roman over vriendschap, liefde, leugens en bedrog. Jongeman maakt van nabij mee hoe slecht een regisseur zijn vrouw behandelt en hoe zij daaronder lijdt. Het is de straf voor een misstap die zij ooit heeft begaan. Er spelen meer intriges maar het op zichzelf zeer onderhoudende verhaal wordt gehinderd door te lange en veelal overbodige uitweidingen.

 

Gerard Reve: Een eigen huis****
Verzameling van in tijdschriften verschenen verhalen en brieven van de meester aan onder meer Rudy Kousbroek en Renate Rubinstein plus zijn verdedigingsredes voor de rechtbank inzake het Ezelproces.

 

Jan van Aken: De ommegang***
In de jaren zeventig van de veertiende eeuw begint Isidorus van Rillington zijn leven als vondeling en komt in een klooster terecht. Daar krijgt hij onderricht en blijkt intelligent en leergierig te zijn. Hij zwerft daarna over de wereld en vergaart oneindig veel kennis, die hij systematisch opslaat in zijn geheugen, waarin hij graag en veelvuldig een ommegang maakt. Niet het beste boek van JvA.

 

Stephen King: De ontsnapping/De leerling***
Prima vakantielectuur. Plots zitten knap in elkaar; goed geschreven.

 

Javier Marias: De Verliefden****
Jonge vrouw bewondert elke ochtend tijdens het ontbijt in een restaurant een getrouwd stel dat zeer gehecht is aan elkaar. Op een dag wordt de man vermoord en de jonge vrouw maakt kennis met zijn weduwe en een vriend van de familie. Bij toeval hoort ze later dat de vriend de moord heeft georganiseerd, waarschijnlijk om zelf met de weduwe te kunnen trouwen. Maar dat is niet de hele en de enige waarheid. Marias stelt bij alle aspecten van het verhaal tal van filosofische vragen.

 

Martine Bijl: Rinkeldekink**
Door haar dood toch nieuwsgierig geworden naar deze bundel van verhalen over de periode na haar hersenbloeding en tijdens haar daaropvolgende depressie. Ondanks paar treffende verhaaltjes maakt het boek als geheel een warrige indruk. Bedacht tijdens het lezen dat ze mogelijk haar dood (‘nog een gevolg van de hersenbloeding’) zelf heeft bespoedigd.

 

Esther Gerritsen: De Trooster***
Lekenbroeder wordt zijns ondanks vertrouwenspersoon van een man die in het klooster op een soort retraite komt. Hij zoekt naar zijn geloof, onderzoekt de bijbel kritisch en probeert zich tevergeefs los te maken van zijn gezin. Vreemd boek, dat op de shortlist van de Libris LP stond.

 

Pieter Waterdrinker: Montagne Russe***
Bundel van verhalen, fictie en non-fictie. Die laatste zijn het beste. Maar ik ben nog steeds geen Waterdrinkerfan.

 

Bregje Hofstede: De hemel boven Parijs**
Clichématig verhaal over professor in Parijs die studente onder zijn hoede krijgt. Ze doet hem denken aan een verloren geliefde. Hofstede schrijft wel aardig maar de plot is ongeloofwaardig en gekunsteld.

 

Julia Blackburn: Wij drieën****
Julia heeft het niet getroffen met haar ouders. Vader Thomas is weliswaar dichter maar ook een professionele dronkelap en altijd onder de medicijnen. Moeder Rosalie is schilder maar seksverslaafd en jaloers. Als haar ouders gaan scheiden blijft Julia bij haar moeder maar die gaat haar steeds meer zien als rivale in liefdesverhoudingen. Julia moet haar eigen weg zien te vinden door het leven en in relaties. Moeder en dochter vinden elkaar als Rosalie al terminaal is. Geweldige autobiografische familiekroniek.

 

Peter Buwalda: Otmars zonen***
Hij schrijft natuurlijk prachtig maar het verhaal dat hij vertelt is vergezocht, ingewikkeld en het gaat nergens over. Hoofdpersoon Ludwig denkt zijn biologische vader te hebben gevonden in Shell-directeur Tromp. Een oude vriendin, journalist Isabelle, zit ook achter hem aan. Ze komen elkaar tegen in een stad in Siberië. Bijna 600 pagina’s is dit eerste deel en er volgen er nog twee.

 

Peter Middendorp: Jij bent van mij***
Schrijver verplaatst zich in de moordenaar van Marianne Vaatstra, die dertien jaar lang zijn gewone leven in gezin en op de boerderij voortzet terwijl de gebeurtenissen van die moordnacht hem nooit loslaten.

 

Murat Isik: Mijn moeders strijd****
Ontroerende geschiedenis van de uit Turkije geëmigreerde moeder van Murat Isik, die tegen de verdrukking in op karakter en wilskracht in Nederland slaagt.

 

Peter Middendorp: Vertrouwd voordelig**
De klant was koning en kwam massaal naar de Blokker in Emmen. Winkelierszoon haalt herinneringen op aan de tijd dat het Blokker nog voor de wind ging en aan andere dorpsperikelen in het Drentse stadje.

 

Jean-Paul Franssens: Rozen uit het Zuiden (H)*****
Herlezen met het oog op een artikel dat ik over Franssens in voorbereiding heb. Eerste juweeltje van rasverteller dat ik indertijd las.

 

Jan Siebelink: Jas van belofte**
Het boekenweekgeschenk. Zoals altijd een tussendoortje van de auteur. Op weg naar zijn dood in de ambulance overdenkt een schrijver zijn poging om het verdwijnen van zijn vader (die alleen zijn jas achterliet op straat) in een roman te vangen.

 

Charles Dickens: The mystery of Edwin Drood (H)****
Voor het eerst sinds de middelbare school weer gelezen, het laatste werk van Dickens dat hij onvoltooid achterliet bij zijn dood. Wat er met Edwin is gebeurd zullen we dus nooit te weten komen.

 

Remco Campert: Het satijnen hart***
Oude schilder heeft in zijn leven de kunst altijd voorrang gegeven boven de liefde. Daar wordt hij mee geconfronteerd als een vroegere vriendin overlijdt. Zij heeft hem ooit verlaten omdat ze altijd op de tweede plaats kwam. Hij stopte toen met schilderen en noemde haar sindsdien ‘een rotwijf’. Nu, twintig jaar later, slaat de twijfel toe over zijn gevoelens en zijn houding van toen.

 

Georges Simenon: De trein***
Een van de psychologisch romans, die Simenon óók schreef. Bij de inval door de Duitsers in 1940 vlucht het gezin van Marcel per trein uit het Franse dorpje in de Ardennen naar het zuiden. Onderweg raakt hij zijn zwangere vrouw en kind kwijt, ontmoet in de trein de Tsjechische Anna en komt met haar terecht in een vluchtelingenkamp. Ze krijgen een relatie. Weken later vindt Marcel zijn vrouw terug en moet hij afscheid nemen van Anna. Het gezinnetje keert terug naar huis. Het venijn van het verhaal zit in de staart.

 

Stefan Zweig: Schaaknovelle***
Tijdens een oceaanreis vindt een tweekamp plaats tussen de boerse wereldkampioen schaken en een man die maanden volstrekt geïsoleerd gevangen heeft gezeten en toen uit het hoofd duizenden spellen schaak speelde. De waanzin die hem toen bedreigde ligt weer op de loer.

 

Gezusters Brontë: Verwoeste levens. Een selectie uit de brieven****
Ze schreven veel , de zussen Charlotte, Emily en Anne. Naast gedichten en romans ook brieven. De correspondentie van met name Charlotte geeft een mooi beeld van het leven in de eerste helft van de negentiende eeuw in een afgelegen Engels dorp. De kinderen Brontë waren zeer talentvol maar broer Branwell verzoop  zijn talent in drank en kwam vroeg aan zijn eind. Ook de zussen, die hun boeken publiceerden onder een mannennaam, stierven jong.

 

Ilja Leonard Pfeijffer: Grand Hotel Europa*****
Bijna klassieke roman met grote thema’s als het verval van Europa en de doem van het toenemende toerisme. Geschreven in een ook al klassieke stijl die doet denken aan Thoman Mann. Filosofisch en humoristisch. De schrijver vestigt zich met zijn nieuwe vriendin in Venetië. Als hun romance eindigt trekt hij zich terug in Grand Hotel Europa om de teloorgang van de liefde te overdenken en te beschrijven. Het hotel en zijn bewoners blijken een metafoor voor Europa.

 

Javier Marias: Berta Isla*****
Geliefde en echtgenoot van de Spaanse Berta gaat gedwongen werken voor de Britse geheime dienst en is daardoor vaak voor langere perioden van huis. Over de aard van zijn bezigheden vertelt hij haar niets. Op een dag vertrekt hij en komt niet meer terug. De roman onderzoekt wat het voor een relatie betekent als je de ander niet kent en niet kunt doorgronden. En: bestaat dat eigenlijk wel, elkaar – ook al is de ander nog zo dichtbij – kennen. Eerste kennismaking met Marias smaakt naar meer.

2018

V.S. Naipaul: Een huis voor mijnheer Biswas****
Tragikomedie over het leven in Trinidad van Mohun Biswas (‘mijnheer’ vanaf zijn geboorte), dat in het teken staat van zijn streven naar erkenning en onafhankelijkheid, dat tot uiting moet komen in een eigen woning. Dat lukt maar niet, onder meer door de dominante schoonfamilie die hem voortdurend in de nek hijgt. Een vermakelijke dikke roman, waarmee Naipaul doorbrak als schrijver.

 

Rudie Kagie: Hopman****
In dit ‘memoir’ vertelt Kagie het verhaal van zijn jeugd. Hij werd verlaten door zijn ouders na hun scheiding en kwam terecht in een kindertehuis. Op een dag ontmoet hij een journalist – zelf wil hij ook dolgraag het vak in – die hopman is bij de verkenners en hem onder zijn hoede neemt. Er groeit een intieme en vertrouwelijke band tussen beiden, die de lezer al snel een onaangenaam gevoel bezorgt. De hopman wil de jongen een veilig thuis bieden maar dat kan alleen als hij is getrouwd, dus zoekt hij een vrouw. Dat kan niet goed gaan. Na het huwelijk trekt de pleegzoon bij ‘vader’ en ‘moeder’ in.

 

Lula Carson-McCullers: Het hart is een eenzame jager****
In 1940 verscheen de belangrijkste roman van de toen pas 23-jarige Amerikaanse. Centraal staat de doofstomme mr. Singer, bij wie mensen van uiteenlopende aard (een aan alcohol verslaafde Marxist, een negerdokter in het zeer racistische stadje, een tienermeisje dat droomt van muziek componeren) de deur platlopen omdat ze hem wijs en betrokken achten. In feite kan hij alleen maar liplezend ‘luisteren’ en knikken en heeft hij zelf heel andere besognes in zijn leven.

 

Paolo Cognetti: De acht bergen****
Pietro krijgt de liefde voor de bergen met de paplepel ingegoten. Hij sluit al op jonge leeftijd vriendschap met koeienhoeder Bruno, een jongen die geboren en getogen is in de bergen. Klein en eenvoudig maar sterk verhaal over vriendschap, onmacht en eenzaamheid.

 

Elke Geurts: Ik nog wel van jou***
Man laat weten niet meer van vrouw te houden en haar te willen verlaten. Vrouw wil er niet aan en beweegt hemel en aarde om man aan zich te blijven binden. Hij schiet ook niet op met het omzetten van woorden in daden dus de hoop blijft lang levend. Waar gebeurd allemaal. Teveel persoonlijke sores die over de lezer wordt uitgestort.

 

Willem Asman: Enter, Error, Exit***
Thriller-trilogie die Asman onder meer de Gouden Strop opleverde. Voor Nederlandse begrippen goed leesbare boeken, al blijf ik moeite houden met de kwaliteit van het genre. Inhoud is origineel maar mist logica en is welbeschouwd ook een verzameling onzin.

 

Tommy Wieringa: Joe Speedboot (H)*****
Herlezen na mijn interview met TW. Nieuwe mensen komen naar het dorp van gehandicapte Fransje, onder wie de avontuurlijke Joe Speedboot en het meisje PJ. Joe neemt Fransje mee op sleeptouw, bouwt een vliegtuig en besluit daarna dat Fransje moet gaan armworstelen. Veel humor, mooie stijl, prachtig verhaal.

 

Mensje van Keulen: Neerslag van een huwelijk, dagboek 1977 – 1979****
Meer dan veertig jaar later publiceert Van Keulen het dagboek dat voornamelijk is gewijd aan de relatieperikelen met Lon van Keulen. Hij beledigt en vernedert haar aan de lopende band, liegt over alles en houdt er een andere vrouw op na. Zij voelt zich eenzaam en misbruikt maar blijft hopen op een kentering. Na een abortus krijgt ze toch nog een kind. Van fatsoenlijk werk komt intussen niets. Een pijnlijk verslag uit de eerste hand.

 

Thomas Verbogt: Kleur van geluk***
Christa is het mooiste meisje van de klas, dat de ik-fguur op grote afstand houdt. Hij krijgt echter een geheime verhouding met haar moeder. Veel later komt hij Christa weer tegen. Die wist van de verhouding, zegt ze en vertelt de dramatische oorlogsgeschiedenis van haar moeder.

 

Thomas Verbogt: Perfecte stilte***
In deze korte roman laat de 14-jarige Valerie, vriendinnetje van hoofdpersoon David, zich van het dak vallen. Een half mensenleven later komt die gebeurtenis terug als David de inmiddels bejaarde moeder van Valerie tegen het lijf loopt. Hij blijkt te weten waarom Valerie tot haar daad kwam en worstelt met de vraag of en hoe hij haar moeder en vader daarmee moet confronteren. Niet Verbogts beste.

 

Nino Haratischwili: Het achtste leven (voor Brilka)*****
Ik denk niet dat er dit jaar nog een boek langskomt dat deze bijna 1100 pagina’s dikke familiekroniek overtreft. Nitsa vertelt de geschiedenis van haar familie gedurende de twintigste en een deel van de eenentwintigste eeuw tegen de achtergrond van de politieke ontwikkelingen in Oekraïne en de hele Sovjet-Unie van Lenin tot en met Jeltsin. Doet denken aan Honderd jaar eenzaamheid. Adembenemend, ontroerend, schokkend.

 

Wido Smeets: Goed gerei***
Kroniek over opkomst en ondergang van een meubelmakersfamilie. Een van de jongere telgen van de familie Smeets, voormalig straatmaker en thans journalist Wido, beschrijft hoe zijn grootvader een meubelfabriek begint en tot bloei brengt en hoe zijn zes zoons door ruzie, jaloezie en wanbeleid het bedrijf om zeep helpen.

 

Daniel Cole: Ragdoll**
Een thriller die na verloop van tijd spannend wordt maar na tweederde deel ten onder gaat aan onwaarschijnlijke onzin om er een eind aan te breien.

 

Felix Weber: Tot stof****
Eindelijk eens een literaire thriller die die kwalificatie verdient. Verhaal speelt kort na WO II. Oud-verzetstrijder zoekt uit wat er is gebeurd met de kleinzoon van de man bij wie hij was ondergedoken. Deze geestelijk gehandicapte jongen zat in een tehuis dat wordt gerund door broeders. Het vermoeden bestaat dat hij daar is doodgeslagen. Goed geschreven winnaar van de Gouden Strop maar niet alle puzzelstukjes passen in elkaar.

 

Jelle Brandt Corstius: As in tas***
Auteur fietst met de as van vader Hugo van Amsterdam naar de Middellandse Zee. Hij schrijft over wat hij onderweg meemaakt maar haalt ook met enige weemoed herinneringen op aan de lastige, onverschillige, onaangepaste figuur die Higo was.

 

Murat Isik: Wees onzichtbaar****
Verrassend boek van Turkse auteur, die zijn leven in de Bijlmermeer beschrijft nadat hij daar met zijn ouders, via Duitsland, is neergestreken. De hoofdstukken vertellen elk een eigen verhaaltje maar samen vormen ze een eenheid. Isik is geen groot literator maar wel een rasverteller. Librisprijs 2018.

 

Saskia de Bodt e.a.: Isaac Israels, Hollands impressionist***
Korte levensloop en bundel essays over mijn favoriete Nederlandse schilder met veel illustraties.

 

The School of Life: Grote denkers***
Korte schetsen over de belangrijkste filosofen, politieke theoretici, sociologen, architecten en kunstenaars en hun betekenis en denkbeelden

 

Onno Blom: Memoires van een biograaf***
De biograaf van Wolkers wil nog veel kwijt over het schrijfproces, anekdotes daaromheen en details die hij niet in het boek kwijt kon. Voor mij veel bekende verhalen maar goed leesbaar.

 

Mano Bouzamour: De belofte van Pisa****
Schrijver en titel zeiden me niets maar ‘De belofte’ bleek een met vaart en humor geschreven roman over een Marokkaans jochie in Amsterdam dat zijn oudere, criminele broer belooft dat hij het vwo zal afmaken. Hij belandt daardoor in het grensgebied tussen twee culturen. Zijn missie slaagt met vallen en opstaan en met heel veel perikelen, geouwehoer, kwajongensstreken en seks in de tussentijd.

 

Marieke Lucas Rijneveld: De avond is ongemak***
Aardig debuut gaat over de oudste zoon van een boerengezin die omkomt als hij in een wak schaatst. De gezinsleden verwerken dat verlies allemaal op hun eigen manier. Hoofdpersoon is zusje Jas van tien jaar die haar ouders, broer en zusje observeert en becommentarieerd. MLR heeft veel oog voor detail, bedient zich van aardige beeldspraak maar slaat soms ook de plank mis.

 

Mensje van Keulen: Schoppenvrouw***
Paula ziet in een reconstructie bij ‘Opsporing verzocht’ hoe een oude man tijdens een beroving in elkaar wordt geschopt. Hij overleeft het niet. In het signalement van de dader herkent zij haar puberdochter. Ze herinnert zich hoe ooit een kwakzalver haar heeft voorgehouden dat ze geen kinderen moest krijgen omdat dat slecht zou aflopen.

 

Griet op de Beeck: Gezien de feiten*
Op de Beeck kan er wat van maar dit boekenweekgeschenk is een niemendalletje.

 

Haruki Murakami, De moord op Commendatore, deel 2 Metaforen verschuiven***

Haruki Murakami: De moord op Commendatore, deel 1 Een Idea verschijnt***

Je hebt ze zo uit, de duizend pagina’s van de twee delen van zijn nieuwste roman. Murakami maakt vaak gebruik van onmogelijke gebeurtenissen, metafysische figuren en raadsels die nooit worden opgelost en soms komt hij daar mee weg, zoals in het fascinerende De Opwindvogelkronieken. Soms ook slaat hij de plank volledig mis. Deze roman is een mix van een onderhoudende vertelling en een verzameling complete flauwekul. Met, zoals gebruikelijk, veel herhalingen en overbodige informatie.

 

Nelleke Noordervliet: De naam van de vader***
Augusta begint een zoektocht naar haar vader, een Duitse soldaat die tijdens WO II haar moeder heeft bezwangerd en naar die Heimat is teruggekeerd. Meerdere verhaallijnen, veel personages, uitvoerige beschrijvingen. Dialogen zijn gecompliceerd, hoogdravend en staan te ver van de werkelijkheid.

 

Jean Pierre Rawie: Mijn ouders hadden één kind en een dochter***
Hij schrijft niet alleen poëzie. Deze bundel bevat korte beschouwingen en verhalen in zeer verzorgd humorvol proza.

 

Georges Simenon: De teddybeer***
Naast zijn Maigrets schreef Simenon ook een hele reeks korte, psychologische romans. Zeer lezenswaard.

 

Michael Wolff: Vuur en woede in het witte Huis van Trump****
Onthutsende feiten en heerlijke achterklap over het eerste jaar van Trump als president. Wat een idioot en wat een bende om hem heen.

 

Bob den Uyl: Er kon niets verkeerd gaan***
Jaren na zijn dood is deze keuze uit zijn werk gebundeld. De verhalen van Bob den Uyl moeten het hebben van zijn humor en zijn prachtige stijl. Wat dat betreft zijn ze in deze verzameling niet allemaal even sterk.

 

Louis Paul Boon: Eten op zijn Vlaams***
Het was me nog nooit overkomen dat ik een kookboek in één ruk uitlas. De traditionele Vlaamse pot, beschreven en genoten door een van mijn favoriete auteurs. Een heruitgave – overigens al van 2015 – van 1972.

 

Dave Boomkens: Liesbeth List*
Het eerste boek dat ik in 2018 las is weliswaar een mooie uitgave maar meteen al het slechtste van het hele jaar: de biografie is beroerd geschreven, onvolledig, niet kritisch en onlogisch opgebouwd. La List verdient beter.

2017

Joris Luyendijk: Dit kan niet waar zijn***
De verbijsterende werkelijkheid van de Londense City in kaart gebracht door een Nederlandse journalist.

 

Jan Cremer: Sirenen***
Het verhaal van de grote liefde tussen de schrijver en Loesje Hamel, de jong overleden cabaretier/mannequin, aan de hand van – vooral haar – brieven. Die zijn hartverscheurend van hartstocht en vertwijfeling. Hij verzekert haar ook keer op keer van zijn liefde en toewijding maar ondertussen laat hij de zaken schandalig op hun beloop. Een verhaal vertellen kan Cremer wel; schrijven een stuk minder.

 

Elena Ferrante: Het verhaal van het verloren kind****
Vierde en laatste deel van de Napolitaanse romans draait om het dochtertje van Lila, dat op een slechte dag zomaar verdwijnt. Vanaf dat moment krijgt Elena geen vat meer op haar. Een poging daartoe door een boek te schrijven over hun vriendschap, mislukt. Elena blijft alleen achter.

 

Frank Schaake: Ida Sipora**
Biografie van jong overleden fotograaf Ida Sipora, wier ziekte en dood door Wolkers werd gekopieerd voor Olga in Turks Fruit. Droevige geschiedenis. Frank Schaake is de halfbroer van Ida Sipora.

 

Onno Blom: Het litteken van de dood****
De biografie van Jan Wolkers telt duizend pagina’s en is uitgebreid en prettig gedetailleerd. Ook voor Wolkersvolgers staat er genoeg nieuws in. De laatste jaren komen er karig af.

 

Laurie Langenbach: Brieven, dagboeken en een geheime liefde****
Deze in Privé-domein verschenen nagelaten documenten van Langenbach, een veelzijdige vrouw met een dramatisch leven, overtuigen aanvankelijk niet. De brieven zijn niet bijzonder en de teksten in de dagboeken kabbelen gestadig voort. De brieven die ze schreef aan de verslaafde Wally Tax, de grote liefde met wie het moeilijk leven was, zijn krachtig en emotioneel. De brieven aan haar moeder in de periode van ziekte, vooral vanuit Japan, zijn vol angst, twijfel en vertwijfeling. Haar roman Geheime liefde over haar liefde voor ‘hem’ (Jan Timman) werd indertijd neergesabeld door de recensenten maar is zo gek nog niet.

 

Ilja Leonard Pfeijffer: Peachez, een romance****
Een alleenstaande hoogleraar die op het punt staat met pensioen te gaan, ontmoet in de e-mail het meisje Sarah. Ze corresponderen en ontwikkelen gaandeweg een gepassioneerde liefdesrelatie. De professor besluit zijn leven drastisch om te gooien en zijn leven met haar te delen. Als hij het vliegtuig neemt om haar aan de andere kant van de wereld te ontmoeten, vreest de lezer al het ergste. Pfeijffer schrijft overdreven retorisch proza maar toont zich in zijn knap geconstrueerde volzinnen een grootmeester in de Nederlandse taal.

 

Elena Ferrante: Wie vlucht en wie blijft****
Terwijl Elena met haar man naar Florence gaat, kinderen krijgt en haar schrijverschap en intellectuele ontplooiing op een laag pitje zet, ontwikkelt Lina zich in Napels tot activist en bestrijdt slechte arbeidsomstandigheden. De vriendinnen hebben spaarzaam contact. Nino verschijnt weer op het toneel, de man op wie Elena al vanaf haar jeugd verliefd is en die ook een relatie met Lina heeft gehad. Elena besluit haar huwelijk op te geven en met hem verder te gaan.

 

Elena Ferrante: De nieuwe achternaam****
In dit tweede deel van de Napolitaanse romans gaat vertelster Elena studeren en weet zich te ontworstelen aan het bestaan in de arme wijk. Evenzeer intelligente vriendin Lina trouwt met de kruidenier en blijft hangen in haar oude omgeving. Haar verzet uit zich in ontrouw, confrontaties met haar man en een vlucht uit het huwelijk. Ze leidt een sober en somber bestaan als alleenstaande moeder en werknemer in een worstfabriek.

 

Thomas Verbogt: Hoe alles moest beginnen****
TV flikt het weer: een ontroerende roman over de nostalgie van de verloren liefde, van wat had kunnen of misschien wel moeten zijn met alle levensvragen vandien. Thomas en Alicia zijn als kinderen jarenlang onafscheidelijk en scheppen hun eigen wereld. Na hun gedwongen scheiding blijven ze met elkaar verbonden maar er raakt ‘veel teveel wereld om hen heen’ om nog dicht bij elkaar te komen. Jammer van het gekunstelde slot van de roman met een overbodige ‘ontknoping’.

 

Colton Whitehead: De ondergrondse spoorweg****
‘De ondergrondse spoorweg’ werd de beweging van activisten genoemd die in de slaventijd mensen smokkelde van het zuiden naar het noorden van Amerika. In dit boek is letterlijk sprake van een primitief ondergronds spoorwegnetwerk dat ontsnapte slaven, zoals Cora in dit geval, helpt om aan de klopjacht van slavenjagers te ontkomen. Gruwelijke taferelen worden beschreven maar ze komen emotioneel niet echt dichtbij.

 

Geert Mak: De levens van Jan Six****
Opeenvolgende generaties Six speelden een vooraanstaande rol in het Amsterdamse bestuur. Daarnaast waren het, vaak puissant rijke, interessante en invloedrijke figuren in het maatschappelijk leven en kunstverzamelaars. Hun geschiedenissen zijn boeiend maar vooral ook de schets die Mak geeft van de tijd waarin zij leefden.

 

Alexander Müninghoff: De stamhouder*****
Je verzint het niet. Even ongelooflijke als indrukwekkende en ontroerende familiegeschiedenis. Schrijver/journalist AM is de stamhouder.

 

Stephan Enter: Grip***
Vier vroegere bergbeklimmers, drie mannen en een vrouw, organiseren een reünie. Ieder van hen heeft zo zijn eigen beeld van het verleden en kijk op de gebeurtenissen van toen, vooral in relatie tot de ene vrouw. Zowel het perspectief van waaruit ieder het verleden beleefde als de tijd hebben het zicht op de werkelijkheid beïnvloed. De ontknoping is erg geforceerd.

 

Joseph Roth: De Kapucijnercrypte****
De Oostenrijks-Hongaarse luitenant Von Trotta moet naar het front in de Eerste Wereldoorlog en wordt krijgsgevangen gemaakt door de Russen. Als hij na vijf jaar terugkeert naar Wenen bestaat zijn vaderland niet meer, is zijn oude moeder berooid en heeft zijn vrouw een lesbische relatie en is in dubieuze zaken verzeild geraakt. Von Trotta kan zijn draai niet meer vinden en vereenzaamt. Dit vervolg op De Radetskymars is geschreven in de weergaloze stijl van Roth, met humor, spot en nostalgie.

 

A.F.Th. van der Heijden: Kwaadschiks***
Het is een prestatie om één dagdeel te beschrijven in bijna 1300 pagina’s maar wat mij betreft blijft het bij een experiment. Eerste en laatste deel zijn onderhoudend; de helft er tussenin is langdradig. De ooit als ‘trilogie’ begonnen cyclus De Tandeloze Tijd is zijn charme inmiddels al lang en breed kwijt.

 

Jan Wolkers: Dagboek 1970***jw
Ontbrak nog in mijn collectie. Ontdekt en gauw ingehaald.

 

Griet op de Beeck: Vele hemels boven de zevende***
Nog een debuut. In dit boek vertellen vier familieleden en een vriend beurtelings wat er gebeurt in hun omgeving. Zij gaan ieder voor zich door een emotionele mallemolen en het familieverleden werkt tientallen jaren later nog door. De dialogen zijn niet allemaal goed getroffen en een zelfmoord komt wel erg uit de lucht vallen.

 

Lize Spit: Het smelt****
Wel heel bijzonder debuut van nog geen dertigjarige Vlaamse: een psychologische roman met een onheilspellende sfeer. Eva gaat terug naar haar geboortedorp, waar een feest wordt gegeven door oude vrienden. Ze neemt een blok ijs met zich mee. Ze neemt op een bijzondere manier wraak voor wat haar vele jaren eerder in het dorp is aangedaan en haar onherstelbaar heeft beschadigd.

 

Michel Maas: Commandant Konijn****
Oud-collega beschrijft zijn lotgevallen in de Kosovo-oorlog en de opstand in Thailand. In een spannend relaas combineert hij zijn journalistieke en literaire talenten

 

Herman Koch: Makkelijk leven**
Het begint nog redelijk veelbelovend als de zelfhulpboekenschrijver (‘Ik denk dat u mij wel kent’) zich voorstelt maar dit boekenweekgeschenk wordt toch het gebruikelijke tussendoortje als de familieperikelen zich verder ontvouwen.

 

A. F. Th. van der Heijden: De helleveeg***Veeg
Vijfde deel van De tandeloze tijd is een betrekkelijk korte roman over het familiedrama rond Tientje Poets. Deze tante van Albert Egberts overleefde als tienermeisje ternauwernood een uiterst pijnlijk voorval en raakte daardoor zo verbitterd dat ze de rest van haar leven wijdde aan het sarren en beschuldigen van haar schijnheilige familieleden. Ook haar echtgenoot maakte ze het leven zuur maar dat was wederzijds. Het aanvankelijk toch vermakelijke verhaal raakt steeds verder opgeklopt en verliest daardoor zijn charme. De dialogen raken steeds meer gekunsteld. Geen hoogtepunt uit het oeuvre van A.F.Th.

 

Elena Ferrante: De geniale vriendin****
Eerste van de (vier) Napolitaanse romans van EF, wier ware identiteit niet bekend is. Twee meisjes, Lila en vertelster Elena, groeien op in een arme wijk van Napels. Ze zijn in veel opzichten verschillend maar allebei uiterst intelligent. Elena gaat naar school en ontwikkelt zich; Lila gaat werken in de schoenwinkel van haar vader en kan daardoor niet ontsnappen aan haar milieu. Aan het einde van het boek zijn de meisjes zestien jaar en Lila trouwt met de plaatselijke kruidenier.

 

Jolande Withuis: Juliana****
Prachtige biografie van Juliana geeft een onthutsend beeld van een gemankeerde, grillige vrouw op de troon. Onbekend was haar krachtige, kordate optreden in de Canadese oorlogsjaren. Onbekend ook hoe beïnvloedbaar, naïef en afhankelijk ze daarvoor en daarna was. Mensonterend is het gebrek aan respect van Bernhard. Dat ze haar koninklijke plichten bij dat alles nooit verwaarloosde mag een wonder heten.

 

Marnix Peeters: De trapchauffeur***
Geinige novelle, waarin de laatste (vliegtuig)trapchauffeur belaagd wordt door Jehova’s Getuigen, Mireille Mathieu, dikke Turkse vrouwen met een snor en andere ‘spekfabrieken’.

 

Stefan Hertmans: Het verborgen weefsel**
Enkele magistrale werken gelezen van SH maar dit ongetwijfeld literair kunststukje is niet aan mij besteed. De in cryptische zinnen beschreven innerlijke worsteling van schrijfster Jelina wekt bij mij geen enkele emotie op als ik al begrijp wat er staat.

douschka

 

Doeschka Meijsing: En liefde in mindere mate***
Eerste deel van de dagboeken van Meijsing. Haar leven begint optimistisch en veelbelovend maar ontaardt al gauw – naast momenten van verliefdheid en geluk – in een worsteling vol wanhoop, depressie en verdriet. Benieuwd naar deel twee.

 

Tanya Yanagihara: Een klein leven*****
Aangrijpende roman over Jude, die we het grootste deel van zijn leven volgen. Hij is omringd door hartelijke vriendschap en oprechte liefde maar in zijn jeugd zodanig beschadigd – stukje bij beetje wordt zijn verleden onthuld – dat hij daar niet mee om kan gaan. ‘Het spijt me’, is de meest gebezigde zinsnede.

 


 2016

 

Griet op de Beeck: Gij nu***
Verhalen die lengte en vorm gemeen hebben en een vaak schrijnend zijn van inhoud. Niet allemaal even sterk. Geef mij maar weer een roman.

 

Hendrik Groen: Zolang er leven is***
Beetje verslavend wel, de dagboekaantekeningen van deze bejaarde. Maar na twee bundels is het wel mooi geweest.

 

Stefan Hertmans: De bekeerlinge****
In de eerste eeuw van het vorige millennium bekeerde een christenmeisje van gegoede stand uit Normandië zich voor de liefde tot het Jodendom. Dat betekende dat ze met haar minnaar moest vluchten naar een dorp in de Provence. Maar ook de rest van haar leven moet ze vluchten voor alles en iedereen. Deze roman combineert een op historische bronnen gebaseerde geromantiseerde reconstructie van haar leven en de zoektocht daarnaar van de auteur. Adembenemend verhaal.

 

Pieter Waterdrinker: Duitse bruiloft***
Deze Waterdrinker leest stukken aangenamer dan de vorige. Tragikomedie over een Duits gezin dat naar NL komt omdat de dochter gaat trouwen met een Nederlandse hotelierszoon. Dwaze verwikkelingen en een bizarre ontknoping.

 

Pieter Waterdrinker: Lenins balsem**lenin
Eerste kennismaking met deze auteur. Viel me niet mee. Onzinnig verhaal over een zoektocht naar het spul waarmee Lenins lijk wordt geconserveerd omdat het als schoonheidselixer veel geld zou opleveren. Bij vlagen wel goed verteld. Stijl niet geweldig.

 

Rosita Steenbeek: Rose***
Mooie en ontroerende geromantiseerde familiegeschiedenis. Stilistisch niet geweldig.

 

Jan Vantoortelboom: Meester Mitraillette****
Alles zit tegen in het korte leven van eenvoudige jonge dorpsonderwijzer. Verrassend mooi en meeslepend verhaal.

 

S.J. Watson: Tweede leven***
Redelijk spannende thriller valt wel veel in herhalingen

 

René Appel: Schone handen**
Thriller van eigen bodem. Goede poging maar het blijft behelpen.

 

John Jansen van Galen: De gouden jaren van het linkse levensgevoel****
Het verhaal van Vrij Nederland uit de hoogtijdagen van het linkse weekblad.

 

Gerard Reve: De avonden (H)*****
Werd weer eens tijd om te herlezen na vorig jaar de biografie van Reve te hebben gelezen.

 

Conny Palmen: Jij zegt het****
Ik ben geen Palmen-fan maar in dit boek geeft ze Ted Hughes tientallen jaren na dato op bewonderenswaardige wijze, tegen de verdrukking in, een stem over zijn verhouding met zijn vrouw Sylvia Plath, die zelfmoord pleegde in 1963. De hier en daar wat bombastische taal zij haar vergeven.

 

Hilary Mantel: De geest geven***
Veel gelouterd schrijfster van historische romans vertelt nu over haar eigen leven. Na een verwarrende maar niet ongelukkige jeugd volgt een langdurige geschiedenis van onbegrepen ziekte en ellende. Het is de basis van een uiterst succesvol schrijverschap.

 

Thomas Verbogt: Als de winter voorbij is****verbogt
Mooi geschreven melancholische roman over thema’s als verlies, verwantschap, verbondenheid. Getroffen worden door een blik of een aanraking die betekenis geeft aan je leven. Mijn ding! Jammer van enkele missers in het verhaal.

 

Willem Wilmink: Zelfportret in brieven***
Bijna vijfhonderd pagina’s brieven, vaak in dichtvorm, die Wilmink schreef naar familieleden, collega’s en zakenrelaties. In zijn jonge jaren voelde hij zich geïsoleerd in Amsterdam, ver van zijn geliefde Twente. Na de middelbare leeftijd keerde hij terug in Twente en sloot zich daar op.

 

Eleanor Catton: Al wat schittert***
Uiterst ingewikkeld misdaadverhaal dat speelt in een goudzoekersstadje in Nieuw-Zeeland en wordt verteld in steeds kortere hoofdstukken met steeds langere intro’s en astrologische verwijzingen. Het verhaal doet er minder toe dan de rol die de vele personages spelen. Catton won er op haar 28e de Man Booker Prize mee.

 

Inge Schilperoord: Muidhond****
Psychologische thriller over een net vrijgelaten pedofiel, die zich voorneemt op het rechte pad te blijven. Hij wringt zich in allerlei bochten maar wordt door zijn geaardheid steeds verder meegezogen in het moeras. Zoals de zeelt (muidhond), die hij heeft gevangen en in een aquarium houdt, steeds verder aftakelt en in de modder verzandt.

 

Annejet van der Zijl: De Amerikaanse prinses***
Vijf huwelijken, drie kinderen die jong overlijden, puissante rijkdom, groot incasseringsvermogen, invloedrijk. Het fascinerende leven van de Amerikaanse Allene Tew, koppelaarster van Juliana en Bernhard, gereconstrueerd en stijlvol beschreven. Tevens een lesje: hoe met verlies om te gaan.

 

Joseph Roth: Radetzkymars****
In een sublieme stijl geschreven, meeslepende geschiedenis van drie generaties Von Trotta in Oostenrijk-Hongarije, voorafgaand aan de Eerste Wereldoorlog.

 

Femke Halsema: Pluche***
Openhartige memoires van een worstelende politica en haar relaties met collega’s in Den Haag en in de fractie van Groen Links. Interessant en vlot geschreven.

 

Esther Gerritsen: Broer**
Een echt tussendoortje, dit boekenweekgeschenk. Leesbaar maar niet lang houdbaar.

 

Karl Ove Knausgård: Vrouw****
Laatste deel van ‘Mijn strijd’. Wat een levenswerk! Alleen dit deel al bijna 1100 pagina’s. Bevat als Fremdkörper een lang essay over Hitler.

 

Pieter Steinz: Made in Europe****
‘De kunst die ons continent bindt’ geeft in 104 mini-essays een overzicht van uiteenlopende kunstproducten die typisch Europees zijn. Mooi project.

 

Midas Dekkers: De Thigmofiel***
Negen biologische, filosofische en fraai geschreven essays over het verlangen naar geborgenheid


2015

 

Adriaan van Dis: Ik kom terug***
In de laatste weken van haar leven blijkt de moeder van de schrijver eindelijk bereid om te vertellen over haar leven in Nederlands Indië, waar ze altijd liever over heeft gezwegen. Hij verzorgt haar, voorzover ze dat toelaat, en zij onthult. Als tegenprestatie verwacht zij wel een pilletje van hem. Ik heb betere boeken van Van Dis gelezen.

 

Jonathan Franzen: Zuiverheid***
Deelverhalen uit deze lijvige roman zijn zeer lezenswaardig en uitermate goed geschreven maar het geheel van de plot is een ongeloofwaardige brij.

 

Toon Tellegen: Heden niet jarig***
Klein bundeltje dierenverhalen t.g.v. 100 jaar Em. Querido Uitgeverij.

 

Jan Wolkers: Vakantiestrip**
Door biograaf Onno Blom ontdekt ‘griezelverhaal’ van JW uit 1958. Onvoldragen maar aardig voor de verzamelaar, zeker met toelichting van Blom.

 

Nop Maas: Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven, deel 3 De late jaren*****
Geweldig slotdeel; wat een biografie!

 

James Salter: Dwars door de dagen***

Autobiografie. Fragmentarisch en associatief, zoals herinneringen komen. Daardoor niet altijd bevredigend maar wel met mooie portretten van mensen die in het leven van JS een belangrijke rol speelden.

 

Michel Faber: Het boek van wonderlijke nieuwe dingen**
Indertijd enthousiast over ‘Lelieblank, scharlakenrood’ maar deze nieuwe roman van Faber kan me niet bekoren. Het verhaal is onzinnig en ook al niet goed geschreven.

 

Karl Ove Knausgård: Schrijver****
Weer een parel in de serie ‘Mijn strijd’. Nog één deel te gaan.

 

Alex Boogers: Alleen met de Goden***
Coming of age-roman. Kansloze jongen krijgt warempel kansen en werkt zich op tot kickbokser en schrijver. Ongepolijst, rechttoe-rechtaan geschreven.

 

Nop Maas: Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven, deel 2 De rampjaren****
Van schrijven komt weinig, van ruziemaken des te meer, vriendjes komen en gaan en de verhuizing naar Frankrijk.

 

Nop Maas: Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven, deel 1 De vroege jaren****
Dijk van een biografie van Gerard Reve. Gedetailleerd, boeiend geschreven en vol anekdotes.

 

Paula Hawkins: Het meisje in de trein**
Eindelijk eens een niet te beroerd geschreven thriller, die zo kan worden verfilmd. Maar de psychologie lijkt nergens naar.

 

Karl Ove Knausgård: Nacht****
Vierde deel van ‘Mijn strijd’ speelt in het noorden van Noorwegen, waar de achttienjarige Karl Ove een jaar werkt als onderwijsassistent.  Ondertussen blikt hij terug en vooruit. Verslavende literatuur.

 

Maarten ’t Hart: Magdalena**
Niet bijzonder, dit boek dat gewijd heet te zijn aan zijn moeder maar meer een ratjetoe is aan herinneringen. Veel herhalingen, stilistisch niet geweldig.

 

Martin Bossenbroek: De Boerenoorlog***
De Zuid-Afrikaanse Boerenoorlog, boeiend en gedetailleerd verteld vanuit het perspectief van drie nauw betrokkenen, onder wie oorlogscorrespondent Winston Churchill

 

Karl Ove Knausgård: Zoon****
Derde deel van ‘Mijn strijd’ gaat over de kinderjaren van de schrijver. Zijn jeugd wordt voor een deel verpest door de voortdurende angst voor een hardvochtige, onsympathieke vader.

 

John Irving: De laatste nacht in Twisted River**
Even lijvig als zijn vorige boeken maar daarmee is alles gezegd. Irving haalt lang het niveau niet meer van zijn oudere werk.

 

Griet op de Beeck: Kom hier, dat ik u kus***
Drie korte perioden in het leven van Mona, op haar 10e, 24e en 35e jaar, laten zien hoe zij zich ontwikkelt onder invloed van haar jeugd en haar omgeving. Vooral de twee eerste delen zijn erg sterk.

 

Gustaaf Peek: Godin, held****
Met stijgende bewondering gelezen, deze meeslepend geschreven en knap geconstrueerde, zinnelijke roman. Mijn tip voor de Libris Literatuurprijs in mei.

 

August Willemsen: Bewaar deze brieven als je eigen tekeningen***aug
Dertig jaar na de ‘Braziliaanse brieven’ is nu de correspondentie van ‘Guus’ met vriendin-voor-het-leven Marian Plug uitgegeven. Minder compact, gepolijst en homogeen maar ‘naar het leven’.

 

Dimitri Verhulst: De zomer hou je ook niet tegen**
Mooie zinnen kan hij schrijven, mooie boeken trouwens ook, maar dit boekenweekgeschenk is daar geen treffend voorbeeld van.

 

Annegreet van Bergen: Gouden jaren***
In vijftig jaar tijd is de samenleving in vrijwel elk opzicht veranderd. Verbazingwekkend maar voor generatiegenoten van mij heel herkenbaar.

 

Hendrik Groen: Pogingen iets van het leven te maken***
Zeer amusant ‘geheim dagboek’ van een 83-jarige bewoner van een verzorgingshuis.

 

Nico Keuning: Angst voor de winter****
Een verknipte jeugd, talentvol en tegelijk zo gek als een deur.  Leven en werk van Jan Arends in een voorbeeldige biografie.

 

Haruki Murakami: Spoetnikliefde ***
Weer zo’n typische Murakami. Hij weet een pakkend verhaal te vertellen maar maakt er ook een rommeltje van. Thema’s: eenzaamheid, parallelle werelden.

 

Jan Arends: Keefman*****
Briljant proza, het titelverhaal van deze bundel. Soort ‘Dagboek van een gek’ (ooit gespeeld door Cor van Rijn, wie kent hem nog? Uitgelezen figuur daarvoor). Verder veel meelijwekkende mannen en dominante vrouwen.

 

Jeroen Brouwers: Het hout*****
Hij zag er slecht uit, onlangs bij VPRO Boeken, maar wat een magistrale schrijver is Brouwers nog steeds. Deze roman over het kloosterleven en het kindermisbruik in een Limburgs jongenspensionaat is van grote klasse.


2014

 

Jan Arends: Ik had een strohoed en een wandelstok****
Een bundeltje met zeven korte tot hele korte sterk autobiografische verhalen, soms onvoltooid. Meesterlijk en met humor geschreven maar onheilspellend (vertwijfeld, angstig, eenzaam) van inhoud.

 

Annie Proulx: Goed zoals het is****
Prachtige verhalen, geschreven in een schitterende stijl, over het harde bestaan in Wyoming waar Annie Proulx – één van mijn favoriete schrijvers – woont.

 

Haruki Murakami: Na de aardbeving***
Bundel verhalen, waarin allemaal indirect de aardbeving van 1995 in Kobe voorkomt. De kwaliteit van de verhalen is wisselend.

 

Esther Gerritsen: Roxy***
Roxy krijgt een schokkende mededeling. Ze lijkt daar in eerste instantie onderkoeld op te reageren maar gaandeweg raakt ze verder van slag. Goed geschreven; puike dialogen.

 

Willem Elsschot: Villa des Roses****
Elsschot lezen is altijd een feest. In dit ‘Pension Hommeles’ komen liefde, passie, verraad, wraak, vernedering, humor en zelfmoord langs. Het lijkt het leven wel.

 

F. Scott Fitzgerald: Teder is de nacht***
Veelbelovende jonge arts trouwt mooie maar labiele psychiatrische patiënt. Dat wordt zijn ondergang. Getob in rijke kringen. Boek is postuum voltooid door andere auteur. Prachtig proza maar haalt het niet bij Gatsby.

 

Yasmine Allas: Een nagelaten verhaal****
Nederland en Somalië, vroeger en nu, het loopt allemaal door elkaar in dit verhaal vol confrontaties, waarin de schrijfster met een televisieploeg haar oude vaderland bezoekt voor een documentaire. Zij zoekt wanhopig naar sporen van haar jeugd; de cameraploeg zoekt emotie. Door het boek heen loopt het ontroerende verhaal van Zeyneb, die in de liefde haar hart volgt, familie en clan trotserend.

 

Remco Campert: Hôtel du Nord***
Kleine roman over scenarioschrijver die op een dag zijn vriendin en collega’s verlaat en zich in een Frans hotel vestigt. Verhaal gaat een beetje de mist in. De oude Campert vind ik er niet in terug.

 

Joseph Roth: Vlucht zonder einde****roth
Voor het eerst in Nederlandse vertaling. Met veel ironie en humor geschreven schrijnende geschiedenis van een Oostenrijks officier die in 1916 krijgsgevangen wordt gemaakt door de Russen, ontsnapt en aan het zwerven raakt in plaats van terug te gaan naar zijn verloofde. Hij is de zin van het leven kwijt.

 

Georges Simenon: De premier****
Hij had meer in zijn mars dan Maigret, blijkt uit nieuwe uitgaven van zijn romans. De oude oud-premier volgt de politiek op de voet en denkt nog een doorslaggevende rol te kunnen spelen door ‘wat hij weet’ van een politicus. Mooi geschreven, niet gedateerd (het zou zo om Van Agt kunnen gaan).

 

James Salter: Lichtjaren****
Het leven is vluchtig en onbevredigend. Salter illustreert dat met het fragmentarische verhaal over het Amerikaanse echtpaar Nedra en Viri. Nedra stapt uit het gezin op zoek naar een meeslepender leven dat er niet is. Viri vindt een nieuwe vrouw maar niet het geluk. Ineens zijn ze oud, is alles voorbij; was dat ’t nou?

 

Oek de Jong: Pier en Ocean (deel 1 en 2)****
Omvangrijke roman schetst tijdsbeeld (1944 tot begin jaren zestig) aan de hand van drie generaties, aanvankelijk vooral verteld vanuit het perspectief van moeder Dina, daarna verschuivend naar hoofdpersoon Abel. Er zit veel Oek in Abel maar sympathiek wordt-ie niet echt.

 

Stefan Hertmans: Oorlog en terpentijn *****hert
Roman is gebaseerd op de nagelaten aantekeningen van de opa van de auteur over diens bewogen leven en zijn verschrikkelijke ervaringen als soldaat in de Eerste Wereldoorlog. Aangrijpend.

 

Haruki Murakami: 1q84 (deel 1, 2 en 3)***
Begint spannend en blijft goed leesbaar maar mislukt door een teveel aan in de roman doodlopende theorieën over sektes, parallelle werelden, metafysische gebeurtenissen en vage personages. In de Opwindvogelkronieken kwam M. daar nog wel mee weg.

 

Nescio: Verzameld proza ***
Naast de bekende werken alle nagelaten verhalen, voorstudies en fragmenten in bijna 900 pagina’s. Alleen het allerbeste werd uitgegeven: fijnzinnig.

 

Rutger Vahl: Misschien wordt ’t morgen beter ****
Cornelis Vreeswijk, de blues tussen Stockholm en IJmuiden: groots troubadour werd terecht legendarisch in Zweden maar was als mens geen groot succes. Beknopte maar goede biografie.

 

P.F. Thomése: J. Kessels in Het Bamischandaal **
Overbodig en zwak vervolg op J. Kessels, the novel. Eens maar nooit weer, P.F.!

 

Bob den Uyl: Onuitroeibare misverstanden ****
Schrijver raakt, gelukkig voor de lezer, weer in onmogelijke situaties verzeild.

 

Joël Dicker: De waarheid over de zaak Harry Quebert ***
Bestseller over bestsellerschrijver die pupil stimuleert tot het schrijven van een bestseller. Goed gecomponeerde whodunnit die bezwijkt onder schromelijke overdrijvingen, onwaarschijnlijkheden en zwakke psychologie.

 

Bob den Uyl: Het reizen vereist sterke zenuwen ***
Eerste kennismaking met deze auteur. Zeer onderhoudende droogkomische verhalen, afgewisseld door meer serieuze verhandelingen die mij minder bekoren.

 

Jan Wolkers: Dagboek 1971 **vdi9789023486411
Onderling sterk wisselend van karakter, die dagboeken. Soms heel fragmentarisch; soms verhalend. Je ziet het ook aan de omvang van de boekjes. 1971 behoort tot de bescheidener exemplaren: jaar van Rottumerplaat en van Werkkleding.

 

Tommy Wieringa: Een mooie jonge vrouw ****
Boekenweekgeschenk. Veertiger krijgt relatie met jonge vrouw en neemt een nog jongere minnares. Alles zit mee. Maar dan keren zijn kansen. Prachtig verhaal, mooie stijl.

 

Karl Ove Knausgard: Liefde ***
Deel 2 van ‘Mijn strijd’ gaat over K’s stormachtige relatie met de labiele Linda. Over strijd gesproken. Mooi maar teveel gepsychologiseer is storend.

 

Joep Dohmen en Jan Baars (red.): De kunst van het ouder worden **
Kerstcadeautje van Mediapartners; een dik boek vol (filosofische) teksten over ouderdom en dood door de eeuwen heen. Soms te ingewikkeld en niet altijd even interessant.

 

Hans Fallada: Alleen in Berlijn ****
Berlijns echtpaar begint ‘guerrilla’ tegen Hitler. Om hen heen figureren ‘kleine luiden’ die de werkelijkheid projecteren op een buurt en een familie: verzet, heldenmoed en verraad.

 

Arnon Grunberg: De man zonder ziekte ***
Architect Samarendra wordt in Irak opgepakt en mishandeld. Gevolg: als hij vrij komt, wil hij dat zijn vriendin hem vernedert. Dan naar Dubai; daar wordt het nog erger.

 

John Williams: Stoner *****
Snijdt door de ziel, dit in sublieme stijl geschreven boek over het leven in ups maar vooral downs van een boerenjongen die zich opwerkt tot universitair docent.

 

Dave Eggers: De cirkel **
Orwelliaans verhaal over de bedreigingen van social media. Alles en iedereen moet transparant en het individu heeft het nakijken. Met het idee is niks mis maar de roman overtuigt niet doordat de uitwerking op hol slaat en de stijl belabberd is.

 

Margriet de Moor: Hertog van Egypte ***
Paardenfokster Lucie krijgt een relatie met de zigeuner Joseph, die elk voorjaar op pad gaat om zijn door Europa zwervende familieleden op te zoeken. Door het boek heen de met respect beschreven geschiedenis van zijn verguisde volk.

 

Arnon Grunberg: Huid en haar ***
Wetenschapper Roland Oberstein heeft het druk maar houdt er toch een hele harem op na met alle verwikkelingen van dien. Niet Grunbergs beste maar vermakelijk is het wel.

 

Gerard Reve: Zelf Schrijver Worden ****
In 1985 hield Reve vier openbare lezingen over literatuur. De Meester is in grootse vorm als hij zijn toehoorders inwijdt in de geheimen van zijn ambacht.

 

David Vann: Legende van een zelfmoord ****
In vijf verhalen verwerkt David Vann de zelfmoord van zijn vader, gepleegd toen hij zelf nog jong was. Centraal staat het verhaal over depressieve vader en dertienjarige zoon, die op een eiland in Alaska in barre omstandigheden gaan overwinteren.

 

Tim Krabbé: Een goede dag voor de ezel ***
Mischa doodt boerenjongen die meisje pest en vlucht naar Australië, waar hij het slachtoffer van de jongen ontmoet. Vooral het begin is sterk en het toeval speelt een hoofdrol.


2013

Joost Zwagerman: De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 100 verhalen ***
Flinke klus van 737 pagina’s met als hoogtepunten: Renate Rubinstein (verrassend!), Hugo Pos, Helga Ruebsamen en L.H. Wiener.

 

Geert Mak: Reizen zonder John ***
Aanvankelijk teleurstellend want meer studeerkamerwijsheden dan the real thing. Later wordt dat bij vlagen (veel) beter. De mythe Amerika wordt en passant meedogenloos  doorgeprikt. Dat is een verdienste.

 

Jan Siebelink: Suezkade ***
Jonge leraar met traumatisch verleden raakt op gymnasium in de ban van een Marokkaanse leerling. Boeit ondanks onwaarachtige gebeurtenissen, onwaarschijnlijke relaties en gekunstelde dialogen.

 

Jan Wolkers: De perzik van onsterfelijkheid (H) ****
Oud-verzetsstrijder met zieke, alcoholische vrouw en stokoude hond dwaalt door zijn huis en door de stad op een nutteloze zoektocht naar een bromfiets. Knap en met humor geschreven monologue intérieur.

 

Naima El Bezaz: Vinexvrouwen *
Veelgeprezen. Ik vond ’t niks.

 

Het-voorseizoenDavid Pefko: Het voorseizoen ****
Dan deze (heuse!) literaire thriller. Rechercheur Steve Mellows (kaal, vet, geil en eenzaam) ontmoet Roemeense prostituee en komt daardoor in een vrije val terecht. Mooi geschreven, originele plot.

 

Jennifer Egan: Bezoek van de knokploeg ****
Fascinerend maar bijna onleesbaar: literaire wiskunde. Elk hoofdstuk is mooi maar speelt in zijn eigen tijd, heeft een ander perspectief en is anders van karakter.

 

Kees van Kooten: De verrekijker ****
Boekenweekgeschenk. Briefje uit de (oorlogs)nalatenschap van zijn vader, zet de fantasie van de schrijver op vermakelijke wijze aan het werk.

 

L.H. Wiener: De verhalen II ***
Enkele erg mooie verhalen, vooral de langere en vooral de autobiografische. Daarin doet hij waar hij goed in is: alle zijpaden inwandelen die hij tegenkomt.

 

Karl Ove Knausgård: Vader ****
De dood van zijn vader staat centraal in dit eerste deel van ‘Mijn strijd’, de reeks autobiografische fictie van K. Boeiend verhaal is soms wat te gedetailleerd en de filosofische beschouwingen zijn te uitvoerig

 

La-Superba-Ilja-Leonard-Pfeijffer

Ilja Leonard Pfeijffer: La Superba *****
Eerste kennismaking met auteur is doorslaand succes. Ode aan Genua, waarin elk pleintje en elke steeg een rol speelt, geschreven in een adembenemende stijl. Mooie verhalen ook, alleen het eind detoneert.

 

Haruki Murakami: After dark **
Leuk om in Tokio te lezen: een roman die daar speelt. Maar dat spelen valt tegen en het boek ook. Een complex van cryptische verwikkelingen, die samenhang zouden moeten vertonen maar dat komt niet erg uit de verf.

 

Tommy Wieringa: Dit zijn de namen ****
Winnaar Libris LP. Mooi geschreven roman over een barre tocht door de steppe van een samengeraapt groepje vluchtelingen. Corrupte politiechef die zich ontpopt tot jood ziet parallel met de zwerftocht van Mozes en zijn volk door de woestijn

 

Jan van Aken: De afvallige ****
In de vierde eeuw wordt het Romeinse rijk bedreigd door barbaren. Koerier Dido en enkele vrienden zwerven door onherbergzame en gevaarlijke Midden-Europese gebieden.

 

Hella S. Haasse: Het woud der verwachting ****
Voorbeeldige historische roman over Charles van Orléans. Aan het einde van de middeleeuwen verkeert Frankrijk in chaos: oorlog met Engeland, een krankzinnige koning en elkaar bevechtende hertogen. Kritiek? Charles is wel heel erg de goedheid zelve.

 

Bert Wagendorp: Ventoux ***
Over vriendschap en wielrennen. Meisje verstoort de balans in een vriendengroep en samen de Ventoux beklimmen wordt één van de jongens fataal. Dertig jaar later komen antwoorden op prangende vragen. Had van stijl en toon iets meer verwacht van BW. 

 

Loes den Hollander: Nooit alleen *
Gratis boekje in de Maand van het spannende boek. Zoals gebruikelijk een niemendalletje.

 

Jean-Paul Franssens: zijn leven, zijn werk, zijn vrienden *****
Tien jaar geleden stierf JPF en leerde ik hem eigenlijk pas kennen. Dit gedenkboek zet hem op het voetstuk waar hij hoort. 

 

Jan van Aken: Het fluwelen labyrint ***
Roman speelt zich af in de drugsscene in de jaren zeventig en tachtig in Amsterdam. Meeslepend verhaal maar de samenhang van de gebeurtenissen ontgaat me enigszins.

 

René Appel: De derde persoon **
Vrouw wordt gestalkt; nieuwe kennis staat haar bij maar blijkt de kwade genius. Plot gaat nog wel maar knullig uitgewerkt.

 

Michiel Maas: De vleugels van Lieu Hanh ****
Naast een voortreffelijk journalist is oud-collega Michel een rasschrijver. Dit reisboek verbindt Noord en Zuid, heden en verleden, droom en werkelijkheid van Vietnam. Opgedragen aan Marijke en zijn kinderen en bekroond met de Geertjan Lubberhuizenprijs.

 

Kees van Kooten: Hartstochtjes ****
Kees beschrijft een tiental passies (kunstwerken, kunstenaars, Frankrijk) in korte essays. In zijn bekende stijl met humor en ernst in verzorgd proza.

 

Erwin Mortier: Gestameld liedboek ****
Het proces van dementie krijgt de moeder in zijn greep. M beschrijft wat hij ziet, wat hij voelt en wat hij zich herinnert in korte zinnen en alinea’s. Gruwelijk, ontluisterend, ontroerend. Met de prachtigste zinnen die een wereld oproepen.

 

Elvis Peeters: Wij *
Overbodig boek over jongeren die obsessief met seks bezig zijn en afgestompt raken.

 

V.S. Naipaul: Miguel Street ***
In dit vroege werk schetst N. met veel humor en mededogen portretten van de zonderlinge figuren die de straat van zijn jeugd bevolken. Lichtvoetig proza.

 

James Salter: Alles wat is ****
We volgen redacteur Philip Bowman op zijn levenspad, vooral aan de hand van zijn ontmoetingen en relaties met vrouwen, soms in grote lijnen, soms gedetailleerd; vrijwel altijd vanuit de hoofdpersoon maar soms ook door de ogen van anderen.

 

Jutta Chorus: Beatrix dwars door alle weerstand heen ***
Persoonlijke kennissen van HM doen een boekje open maar het blijft natuurlijk allemaal uiterst ingetogen.

 

Sam Eastland: Het oog van de rode tsaar **
Goed geschreven maar het thema (oud-assistent van de laatste tsaar wordt na de revolutie       naar Siberië gestuurd maar later ingezet om de stoffelijke resten van de tsarenfamilie te zoeken alsmede hun schat) boeit me niet erg.     

 

Tom Lanoye: Gelukkige slaven ****9200000011320916
Twee naamgenoten die we op verschillende plekken en omstandigheden aantreffen blijken voor dezelfde baas te werken. Ze hebben ieder hun plannen en voornemens maar er gaat van alles mis. Geestig en vlot geschreven al gaat soms de vaart er wat uit.

 

Sjaak Ramakers: Paard en vogeltje **
Verhaaltjes die spelen in de wei waar het paard woont dat bang is in het donker en de vogel met hoogtevrees. Soms leuk bedacht, de stijl is consequent maar past niet bij Sjaak.

 

Tom Rob Smith: Kind 44 ***
Thriller die gelinkt is aan de historie van de Sovjet-Unie, rond de overgang van Stalin naar Chroetsjov. Pepert de lezer in hoe de angstcultuur in elkaar zat.

 

Michael Berg: Nacht in Parijs **
Mijn eerste e-book: thriller (Gouden Strop) over politicus die wordt vergiftigd als hij in bed wil duiken met Nederlands vrouwtje. Goed geschreven en aardig bedacht maar te vaag, te ingewikkeld, te onwaarschijnlijk, te clichématig, te dik aangezet.

 

Theodor Storm: De schimmelruiter (H) ***
Ambitieuze dijkgraaf Hauke Haien, die tot grote hoogte stijgt maar in een woedende storm ten onder gaat, samen met vrouw en kind. Stijlvolle vertelling vol geloof en bijgeloof.

 

Cherry Duyns: Dante’s trompet ****
Ontroerend verhaal over Victor, die na zijn scheiding vereenzaamt in een sombere flat met alleen een papegaai om tegen te praten. Hij denkt en spreekt in groteske zinnen en lijkt geestelijk af te glijden maar blijkt toch in staat tot emotioneel contact.

 

Walter van den Broeck: Terug naar Walden ***
Bont gezelschap komt samen in Vlaanderen, onder wie de verdwenen Steve Fossett, de parachutespringster die het valscherm van haar collega onklaar zou hebben gemaakt, een  hoer en twee Guantánamobeulen. Lezenswaardige stoofpot maar wat is het punt?

 

Joke van Leeuwen: Feest van het begin *****
Tijdens de Franse revolutie volgen we de vondelinge Catho, haar vriendin en onderwijzer zuster Berthe, de instrumentenmaker Tobias en de beul Charles. We zien de invloed van de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op hun levens. Prachtroman (AKO LP).

 

F. Scott Fitgerald: The great Gatsby *****9780743273565_p0_v4_s260x420
Eindelijk gelezen! Miljonair Gatsby loert nog steeds op oude vlam Daisy. De verteller, Gatsby’s buurman en Daisy’s neef, slaat de gebeurtenissen, die allengs dramatische vormen aannemen, gade.

 

Harry Mulisch: Het stenen bruidsbed (H) ****
Nog altijd grootse roman over tandarts Corinth, die in WO II bommen heeft gegooid op Duitse steden en voor een congres in Dresden is. Daar ontmoet hij vertegenwoordigers van de slachtoffers en de beulen van destijds en verliest zichzelf in het puin van de stad.

 

Dimitri Verhulst: De laatkomer ***
Désiré is zijn vrouw beu, besluit zich voor te doen als dement en wordt opgenomen in Huize Winterlicht, waar hij zijn komedie moet voortzetten. Mooie stijl in sappig Vlaams.

 

David Vann: Caribou Island ****
Somber verhaal over hopeloze poging van gefrustreerd echtpaar om een hut te bouwen op een onbewoond eiland in de meest barre weersomstandigheden. Hun dochter staat aan het begin van eenzelfde relatieavontuur. Stijl is wennen; veel details en weinig interpunctie.

 

Ilja Leonard Pfeijffer: De filosofie van de Heuvel ***
Dagboekje van fietstocht naar Rome verandert allengs in meer persoonlijke beschouwingen en observaties aan de hand van de dagroutes. Niet de bestemming telt maar de weg ernaartoe. En: wil maar beter wat zij ook wil want dat gebeurt toch.


2012

Hilery Mantel: Wolf Hall ***
Omvangrijke roman over Cromwell won Man Booker Prize. Prachtig gecomponeerd en geschreven maar als je de geschiedenis niet goed kent soms moeilijk te volgen.

 

Onno Blom: Jan Wolkers, Brieven aan Olga ****
De brieven (1956/57) van Jan aan Annemarie Nauta en fragmenten uit haar brieven aan hem. Overtrof verre mijn verwachtingen. Blom praat brieven aan elkaar en vult in wat hij in recente interviews met Nauta heeft opgepikt.

 

L.H. Wiener: Shanghai Massage ****1001004011528599
Aangename kennismaking met deze schrijver, die zich, al vertellend, graag laat afleiden. Wel een verhaal maar vol met anekdotes, mijmeringen, verhandelingen en herinneringen, doorspekt met Engelse citaten en uitdrukkingen.

 

Joost Zwagerman: Gimmick ****
Beste wat ik van hem heb gelezen. Snelle vertelling over gedegenereerde kunstenaars in de jaren tachtig: speed, seks en grote bekken.

 

Margriet de Moor: Eerst grijs dan wit dan blauw ****
Prachtig debuut is door verspringen van perspectief, tijd en plaats ingewikkelde vertelling over twee vrienden en hun vrouwen die zich onderling op verschillende manieren tot elkaar verhouden. Centrale gebeurtenis: één van de vrouwen verdwijnt twee jaar.

 

Gerry van der List: Alle 42 premiers **
Aardig beknopt overzicht en prima als naslagwerk, dit cadeautje van Emil.

 

Vladimir Nabokov: Het ware leven van Sebastiaan Knight ***
Schitterend geschreven verhaal over man die biografie wil schrijven over halfbroer na diens vroege dood. Hij begint een zoektocht om zijn leven te reconstrueren en dat levert verrassende, aandoenlijke en soms humoristische scènes op.

 

Vladimir Nabokov: Gebroken schild *
Overkomt me zelden: niet uitgelezen. Kafkaiaanse roman over Krug, die wordt geconfronteerd met een enge dictatuur. Ik kon na vijftig pagina’s het zich tergend langzaam voortslepende verhaal niet meer aan.

 

Vladimir Nabokov: Lolita (H) ***
In die zin verrassend, dat mijn herinnering aan het boek toch wel erg was weggezakt. Prachtig geschreven, veel humor, explicieter dan ik me herinnerde.

 

A.F.Th. van der Heijden: De draaideur (H) ***
Prima debuut natuurlijk maar soms raakte ik de draad kwijt waar het ging om wie en vooral waar en wanneer.

 

Tom Lanoye: Heldere hemel **
Tegenvallend boekenweekgeschenk. Onbemande Sovjet-straaljager vliegt West-Europa binnen en stort neer op een huis in België. Daar woont een vrouw die net de minnares van haar man op bezoek heeft gehad en zich voorbereidt op een vechtscheiding. Zoon is thuis.

 

J.J. Voskuil: De buurman *****
Maarten Koning versus Petrus, Peer én Nicolien. Fantastisch!

 

Vladimir Nabokov: Pnin **
Bij vlagen goed te doen maar over het algemeen te traag en te langdradig. Vroeg me af waar het nou eigenlijk om ging bij deze naar de VS geëmigreerde Russische professor.

 

Chad Harbach: De kunst van het veldspel ****
Veelgeprezen debuutroman, die zich afspeelt op een college in Wisconsin. Naast honkbal gaat het maar om een vijftal figuren. Alle emoties komen langs. Doet denken aan Irving.

 

Cor Jaring: Je bent die je bent (H) **
Portret van Jaring van Stephan Vanfleteren in de Volkskrant was aanleiding om dit boek nog eens af te stoffen. Beroerd geschreven soort schelmenroman uit de jaren zestig.

 

Jan Wolkers: Gifsla (H) **
Veel gezemel over vogelnestjes, engelsedropverslaving, zuipen en het verleden in deze roman over de drie laatste dagen van een schrijver op z’n retour. Ook Wolkers volop op z’n retour, al wordt het in de tweede helft beter.

 

David Mitchell: Dertien ***
In dertien opzichzelfstaande hoofdstukken beschrijft Mitchell dertien dagen/scènes uit het leven van een dertienjarige jongen die stottert en gepest wordt op school. Soms snel en amusant, soms ook wat langdradig.

 

Paulien Cornelisse: Taal is zeg maar echt mijn ding **
Kroniek over verkeerd en overbodig taalgebruik. Met humor opgeschreven maar verder niet meer dan een cadeauboekje.

 

Simone van der Vlugt: De ooggetuige *
Geschenk in de Week van het spannende boek. Maar spannend wil het niet worden. En  nogal kasteelromannerig geschreven.

 

Vladimir Nabokov: Bleek vuur **
Eerst dacht ik een hilarische roman te lezen; later vroeg ik me vertwijfeld af wat ik eigenlijk aan het lezen was. Gelukkig meldt Wikipedia dat de literatuurcritici er ook nog niet uit zijn.

 

Wim Hazeu: Van een liefde die vriendschap bleef ****publication-355
Correspondentie van Slauerhoff en Heleen Hille Ris Lambers. Het dilemma van S. herken ik maar hij maakte consequent andere keuzes. Opmerkelijk1: ondanks heftige gevoelens zijn de brieven terughoudend. Opmerkelijk2: de brieven wemelen van de taalfouten.

 

George Orwell: 1984 (H) ****
Blijft spannend en actueel, al is het boek al even oud als ik (of zou ik ook…?). Gewaagd trouwens, voor die tijd, om redelijk expliciet te schrijven over seks.

 

Wim Hazeu: Slauerhoff, een biografie ****
Mooie, gedetailleerde biografie van een dichter die ik van naam en een paar gedichten goed ken maar van wiens leven ik nooit goed kennis had genomen. Helemaal ingehaald.

 

Gustave Flaubert: Madame Bovary (H) *****
Hoewel meer dan 150 jaar oud, uiterst moderne roman over de mondaine vrouw die het plattelandsleven ontvlucht en tevergeefs de grote liefde najaagt. Ze wordt zelf het grootste slachtoffer van haar overspel. Stilistisch onovertroffen, vol humor en mooie personages.

 

Marijke A. Deege: Chavah **
‘Voor Manuela, een bijzondere ontmoeting, 8-7-2012’, schreef Marijke als opdracht voorin deze novelle. Ze vertelt niet onverdienstelijk over die andere bijzondere ontmoeting die zij ooit had met een Joodse vrouw, afkomstig uit Kiev.

 

Marja Vuijsje: Ons kamp ****
Meeslepende geschiedenis van de familie Vuijsje voor, in en na WO II. Vooral vader Nathan, die Auschwitz overleefde omdat hij zo mooi trombone kon spelen, maakt indruk.

 

Gerard Reve: De ondergang van de familie Boslowits/Werther Nieland (H) ***
Mooi om deze vroege Reves te herlezen.

 

Denis Diderot: De non (H) **Hoe slecht kan het een jonge novice gaan? Voor Suzanne gaat het van kwaad tot erger en nog erger. En als de tijden lijken te keren, blijkt moeder overste uit te zijn op een lesbische verhouding. Een voor de 18e eeuw openhartige aanval op het kloosterleven.

 

Patrick DeWitt: De gebroeders Sisters ***
De beruchte Charlie en Eli Sisters reizen van Oregon naar California om een goudzoeker ‘om te leggen’. Onderweg beleven ze allerlei avonturen maar belangrijkste thema is de verhouding tussen de gevoelige ik (Eli) en zijn niets ontziende oudere broer.

 

Jelle Brandt Corstius: Universele reisgids voor moeilijke landen **
Met humor geschreven tips voor reizigers en toeristen. Nieuws zat er voor mij weinig in.

 

Jan van Aken: De valse dageraad ****
In deze (schelmen)roman beschrijft monnik Hroswith zijn leven. Hij beleeft waanzinnige avonturen in Europa en Azië rond de eerste millenniumwisseling. Uiterst serieus allemaal maar bloed, drank, seks en rock & roll maken er een vermakelijke geschiedenis van.

 

Philip Roth: Vernedering **** 1001004010215132
Nieuwe zwarte aflevering in het oeuvre van Roth. Gevierd acteur raakt artistieke vermogens kwijt en geestelijk aan lager wal. Hij lijkt een herkansing te krijgen door lesbische jeugdvriendin.

 

L.H. Wiener: De verering van Quirina T. ***
Oudere leraar bezoekt bejaarde moeder van vroegere vriendin. Verhaal wordt duizend keer onderbroken door flashbacks en filosofische verhandelingen. Te versnipperd en minder boeiend dan Shanghai Massage, al heeft dit werk meer pretenties.

 

Joseph Heller: Catch 22 ***
Legendarische roman over een Amerikaanse luchtmachteenheid in Italië. Sterk geschreven en origineel cynisch ratjetoe aan belevenissen, soms humoristisch, soms hilarisch, vaak onzinnig. Weergave van de gemoedstoestand van militairen in oorlog?

 

Hans Vervoort: Het bedrijf/Opwinding ***
Als Het Bureau maar dan over De Weekbladpers en Vrij Nederland. Moet even op gang komen maar dan zeer lezenswaardig en herkenbaar, ook vanwege de omgeving waarin het speelt. De hij-vorm wringt omdat de schrijver zo overduidelijk ‘ik’ is.

 

Hans Vervoort: Het bedrijf/Betere tijden ***
Ook deel II herkenbaar vanwege personen en locaties. Lekker leesvoer.

 

Hans Vervoort: Het bedrijf/Confrontatie ***
The final cut. Idem dito met een sterretje.

 

A.F.Th van der Heijden: Tonio ***
Veelgeprezen requiemroman is prima leesbaar maar Adri haalt er wat mij betreft teveel bij, zet het hier en daar nogal aan en valt regelmatig in herhalingen. Het verhaal ontroerde me nergens. Spannend is wel de reconstructie van de laatste levensdagen van Tonio.

 

Miguel Bulnes: Het bloed in onze aderen ****
Historische roman, politieke roman, thriller. Alles ineen, deze pil van de Spaans/Neder- landse schrijver. Het verhaal met al zijn verwikkelingen wordt in fragmenten verteld.


2011

 

Jonathan Franzen: De correcties ****
Knap geconstrueerd verhaal over bejaard echtpaar met drie kinderen, van wie bij toerbeurt de geschiedenis wordt verteld. Soms adembenemende dialogen; soms helaas wat langdradig.

 

David van Reybrouck: Congo ****
Ontstellende geschiedenis van een gebied dat kolonie werd, daarna een dictatuur en ten slotte een verscheurd land. Terecht bekroond meesterstuk van Vlaamse auteur.

 

Tim Krabbé: Vertraging ****
Krabbé is toch echt de meester van de korte roman. In Vertraging besluit de hoofdpersoon een vliegtuigvertraging in Sydney te gebruiken om een jeugdliefde op te zoeken. De gebeurtenissen daarna zijn een aaneenschakeling van verrassende wendingen.

 

Paul Auster: Man in het duister **
Man wordt wakker in Amerika in oorlog en moet iemand vermoorden in wiens hoofd dit oorlogsverhaal bedacht is – maar dit verhaal wordt weer bedacht door oude man tijdens sla- peloze nacht en dat blijkt de te vermoorde man. Niet geweldig geschreven, slechte dialogen.

 

Philip Roth: Exit geest ***
Schrijver Zuckerman keert na lange tijd van eenzaam bestaan terug naar New York. De stad en het leven krijgen hem nog één keer te pakken. Roth blijft boeien, al vond ik dit z’n minste.

 

Ian McEwan: Zaterdag ***
Ambivalent over dit boek. Minutieuze beschrijving van een gewone dag in het leven van neurochirurg Perowne, die gaandeweg toch niet zo gewoon blijkt te zijn. Mooi geschreven maar niet opwindend.

 

Kader Abdolah: De kraai ***
Ode aan de Nederlandse literatuur en het verhaal over de wijze waarop Kader – door gebrek aan geld voor een andere bestemming – in Nederland terecht kwam. Sympathieke geste van een man die, hoe je verder ook over hem denkt, daar wel iets mee heeft gedaan!

 

Peter Buwalda: Bonita Avenue *****1001004008488133
Spannend verhaal over rector Sigerius, die zijn leven keurig op orde heeft. Als stiefdochterlief rare dingen gaat doen en de reeds ontspoorde zoon hem ook nog eens lastig komt vallen, gaat het in duizelingwekkende vaart bergafwaarts.

 

J.D. Salinger: Franny and Zooey ***
Kort verhaal (Franny) en novelle (Zooey), samen gepubliceerd in 1961, bestaan eigenlijk uit monologen van en dialogen tussen de enkele personages. Details van mensen en omstandigheden worden nauwkeurig beschreven, waardoor het filmisch wordt.

 

Louis Paul Boon: Het Geuzenboek (H) ****
Indrukwekkend om weer te lezen, al viel het laatste deel van de meer dan zevenhonderd pagina’s me zwaar. Ik lees de ongepolijste stijl van LPB graag.

 

Lee Child: Jachtveld **
Wel een lezenswaardige thriller maar had toch wat beters verwacht.

 

Lee Child: Niets te verliezen *
Als ik deze als eerste had gelezen, was ik niet eens aan de tweede begonnen. Vergezocht, onduidelijk, te breed uitgesponnen. Spannend? Ook niet.

 

David Mitchell: Wolkenatlas ****
Een literair project, kun je dit fenomeen wel noemen. Eén roman, bestaande uit zes verhalen die half worden verteld en later in omgekeerde volgorde afgemaakt. Verschillende genres, verschillende stijlen, verschillende structuur maar allemaal met elkaar verbonden.

 

Haruki Murakami: Ten zuiden van de grens ***
Spannend als een thriller, deze liefdesgeschiedenis. Maar waar een thrillerauteur de vragen die hij oproept uiteindelijk beantwoordt, schept M. alleen maar vergezochte raadsels waarvan hij er niet één oplost. Storend zijn herhalingen en onwaarschijnlijkheden.

 

Yves Petri: De maagd Marino ***
De man die zich door een homoseksuele vriend liet castreren doet achteraf via die vriend zijn verhaal. Zeer intelligent proza in een sublieme stijl. Bij vlagen heel boeiend; op andere momenten té overdreven intellectueel.

 

Haruki Murakami: Norwegian Wood ****
Weer zo’n droevige liefdesgeschiedenis. Meeslepend. En minder ‘foutjes’ dan in ‘De grens’ maar ze zijn er nog wel. Ik vraag me ook af of in het preutse Japan van de jaren zestig zo veel en openlijk over seks werd gesproken en of die zo uitbundig in het wild werd bedreven.

 

Herman Koch: Zomerhuis met zwembad *****
Humoristisch en goed geschreven verhaal over een huisarts die in de klauwen verzeild raakt van een opgeblazen beroemde acteur met een vrouwtje dat hij wel ziet zitten. Maar als zijn dochtertje de dupe wordt van de vrijgevochten sfeer in en rond het vakantiehuis, neemt hij op medische wijze wraak. Beter dan Het diner.

 

Haruki Murakami: De Opwindvogelkronieken *****1001004005398543
Vreemde gebeurtenissen en ontmoetingen zetten het leven van Toru Okada in korte tijd helemaal op z’n kop. Poes weg, vrouw weg, helderziende zusters, een filosofische tiener en een uitnodigende put zijn nog maar het begin van de roetsjbaan van bijna negenhonderd pagina’s vol belevenissen, verhalen, dromen, geschiedenissen en krantenknipsels.

 

Remco Campert: Het leven is vurrukkelijk (H) ****
Verhaal en stijl zijn typisch voor de jaren zestig maar dit debuut van RC blijft prima leesbaar door zijn fraaie zinnen en humor.

 

Adriaan Jaeggi: Held van beroep ****
Veelvuldig met Holden Caulfield vergeleken: Sam Fittipaldi in dit verslag van zijn bestaan op vijftienjarige leeftijd. Bitterzoet, las ik ergens, en dat klopt wel.

 

Bill Bryson: Een kleine geschiedenis van bijna alles ****
Van het heelal tot aan de kleinste microbe. Fascinerend en duizelingwekkend; uiterst interessant maar ook bedreigend. De grote en de kleine wereld zijn oneindig complex, we weten nog helemaal niks en dat de mensheid bestaat is een onvoorstelbaar toeval.

 

Haruki Murakami: De jacht op het verloren schaap *
Fantasieën en metafysische elementen zijn prima maar je kunt het ook overdrijven. Enorme verzameling onzin, waarmee M. zichzelf diskwalificeert. Ook qua stijl vliegt hij uit de bocht.

 

Haruki Murakami: Dans, dans, dans ***
Min of meer een vervolg op het schaap maar van een geheel andere orde. Spannend boek over een man die geconfronteerd wordt met vreemde gebeurtenissen en ontmoetingen. Zoals gewoonlijk wordt er uiteindelijk niets uitgelegd maar het leest als een trein.

 

Wilfried de Jong: De man en zijn fiets **
Wielerverhalen boeien me op zich wel maar de meeste stukken waren niet echt aan mij besteed.

 

Ismail Kadare: Het ongeluk ***
Poging de jarenlange ambivalente verhouding te reconstrueren van een Albanees stel, dat in een taxi verongelukt. Wat zag de chauffeur in zijn binnenspiegel op de achterbank gebeuren waardoor hij de macht over het stuur verloor? Sfeer en thematiek doen denken aan Kundera en Saramago.

 

Julian Barnes: Alsof het voorbij is **
Luid geprezen en (Man Booker) prijswinnend boek dat mij wel boeide maar dat ik nauwelijks begreep. De spanning en de verwachting die worden opgebouwd, worden niet waargemaakt.

 

Dimitri Verhulst: Mevrouw Verona daalt de heuvel af ****
Zij laat een cello maken uit het hout van de boom waaraan haar geliefde zich heeft verhangen. Prachtig bedachte en subtiel uitgewerkte kleine liefdesgeschiedenis.

 

P.F. Thomése: De weldoener ****
Componist en koorleider vindt meisje dat zelfmoordpoging heeft gedaan en begint een liefdesgeschiedenis met haar, die nogal eenzijdig uitpakt maar hij kan niet op zijn schreden terugkeren. Een verteller houdt ons minutieus op de hoogte van zijn (waan)denkbeelden.

 

Rascha Peper: Vossenblond ***
Spannend verteld verhaal over man die verslingerd raakt aan jongere escortgirl. Hij zit vol vragen en vermoedens over wat er met haar aan de hand is maar krijgt geen antwoorden. Ze verdwijnt uit zijn leven met achterlating van haar hond. Een literair hoogstandje is het niet.

 

Orhan Pamuk: Het museum van de onschuld ****
Onverwacht originele liefdesgeschiedenis. Kemal krijgt Füsun, toch weer niet, toch weer wel en uiteindelijk toch niet. Kemal knokt tien jaar om haar terug te winnen op de meest hardnekkige manier uit de literatuurgeschiedenis.

 

Truman Capote: Breakfast at Tiffany’s ***
Bovenbuurvrouw Holly Golightly krijgt vreemde vogels over de vloer en gebruikt de mensen in haar omgeving op een even achteloze als onweerstaanbare wijze. Je zou zo maar verliefd op haar worden. Maar wie of wat is ze eigenlijk?


2010

Philip Roth: Portnoy’s klacht ****
De 33-jarige Alexander doet bij de psychiater verslag van zijn leven tot nu toe. Als jood en behept met een seksuele obsessie wordt dat een onderhoudende en bij wijlen hilarische monoloog.

 

Philip Roth: Alleman *****
Indrukwekkend, prachtig geschreven verhaal over aftakelende man die een paar zegeningen telt maar voornamelijk fouten, teleurstellingen en tekortkomingen.

 

Philip Roth: Patrimonium ****
Roth beschrijft het laatste levensjaar van zijn vader, die trekken vertoont van de oude man in Alleman. Ook weer erg mooi.

 

Dimitri Verhulst: Godverdomse dagen op een godverdomse bol ****1001004006173849
Zit godverdoms knap in elkaar, deze korte geschiedenis der mensheid. We (‘t) hebben (heeft) er een klerezooi van gemaakt, wil Verhulst bijtend en grimlachend maar zeggen.

 

P.F. Thomése: Vladiwostok! ***
Om en om geschreven vanuit het perspectief van een mannetjesmaker en een coming man in de politiek. Het is allemaal buitenkant waar ze zich mee bezighouden behalve de sores waarmee ze zelf propvol zitten. Aangenaam grof.

 

P.F. Thomése: Schaduwkind ***
Reeks filosofische en vaak intense bespiegelingen rond de dood van een baby.

 

Erwin Mortier: Avonden op het Landgoed. Op reis met Gerard Reve ****
Mortier en zijn man waren in 1997 een week te gast bij Reve op zijn Geheime Buiten bij Dieulefit. Het relaas van een enorm getob en geworstel met de obsessies, angsten en begeerten van de aan lager wal geraakte schrijver.

 

Philippe Claudel: De wereld zonder kinderen **
Volgens de flaptekst een ‘ontroerende en poëtische verhalenbundel voor kinderen en volwassenen’. Vermocht mij te ontroeren noch te boeien.

 

Kate Chopin: De ontnuchtering ***
Boeiende Amerikaanse naturalistische roman in Couperusachtige sfeer over vrouw die zich door verliefdheid en begeerte losmaakt van conventies maar het onderspit delft.

 

José Saramago: Land der zienden **
Mensen stemmen massaal blanco en de regering grijpt vrijwel meteen hard in na deze ‘terroristische daad’. Pas in het tweede deel wordt duidelijk dat het een vervolg betreft op Het land der blinden en dan wordt het ook minder saai. Alles bij elkaar redelijk overbodig.

 

Willem Melchior: Het lichaam bestaat niet ****
Verrassende bundel van romans, novellen en verhalen. Onderhoudend verteld en in een prachtige stijl geschreven. Het boeide me zeer, al staat de thematiek (homo-erotiek, narcisme, masochisme, tepelfetisjisme) op zich mijlenver van me af.

 

Joost Zwagerman: Duel ***
Boekenweekgeschenk. Museumdirecteur lijkt te slagen in een slimme poging om de ontvreemding en het namaken van een kunstwerk te verdoezelen. Maar hij werkt zich alsnog in de nesten. Aardig bedacht; aardig geschreven.

 

Paul Auster: Onzichtbaar ***1001004006866135
Geslaagde kennismaking met het werk van Auster. Ingenieuze raamvertelling met mensen die niet zijn wat ze lijken en gebeurtenissen die wel of niet hebben plaatsgevonden, is nu eens echt een ‘literaire thriller’.

 

Adam Zamoyski: Chopin ***
Ik bleek de oude (Engelstalige) versie al te bezitten van deze nieuw uitgebrachte biografie, die zeker de moeite waard is om te lezen maar voor mij weinig nieuws bevat.

 

Herman Koch: Red ons, Maria Montanelli ***
Ongeveer zoals Holden Caulfield dat deed, vertelt scholier over de zwakbegaafde jongen in de klas, die hij graag eens op zijn bek zou timmeren maar dat komt er niet meer van. Goed hoor.

 

Jan Blokker & Zns. Het vooroudergevoel ***
Hoogtepunten uit de vaderlandse geschiedenis, beschreven aan de hand van de schoolplaten van J.H. Isings. Met zevenmijlslaarzen door de tijd maar toch zit er ‘verhaal’ in de reeks gebeurtenissen. Een opfriscursus.

 

Paul Auster: Orakelnacht ***
Ik had zo mijn bedenkingen in het begin (valt tegen na Onzichtbaar; slechte vertaling) maar toch in één ruk uitgelezen. Labyrint van verhalen zodat je nooit weet wat je nu eigenlijk aan het lezen bent. Ondergronds museum van telefoonboeken!

 

J.D. Salinger: De vanger in het koren (H) ***
Eerder dit jaar overleed S. Daarom nogmaals deze mooie roman, die ik eigenlijk onvertaald had moeten lezen. Deze vertaling is in elk geval duidelijk onder de maat.

 

Paolo Giordano: De eenzaamheid van de priemgetallen ***
Beetje vreemde liefdesgeschiedenis die geen liefdesgeschiedenis wordt. Dat zal dan de eenzaamheid van de gemankeerde hoofdpersonen wel zijn. Boeit toch wel maar waarom dit nou de millionseller moet zijn…

 

Anthony E. Zuiker: Level26 **
Na alle slechteriken uit de misdaadlectuur is hier dan de allerallerslechtste. De schrijver zet alle sluisdeuren open en snapt niet dat de kwaliteit zit in het kleine.

 

Charles den Tex: Onmacht *
In alle opzichten een tussendoortje, dit gratis boekje in de Maand van het Spannende Boek.

 

Nescio: De Uitvreter, Titiaantje, Dichtertje en Mene Tekel *****
Eerste kennismaking (schande!) met het werk van Nescio. Honderd jaar oud maar zo sprankelend en met veel humor geschreven dat het nog uiterst genietbaar en vaak herkenbaar is.

 

Paul Auster: